Kreosus, kökenleri Türkiye'ye dayanan ve merkezi Teksas, ABD'de bulunan Tree of Evolution LLC şirketi tarafından geliştirilmiş, içerik üreticisi odaklı bir sürdürülebilirlik ve kitle fonlama platformudur.

Konfüçyüs'e atfedilen meşhur bir söz vardır: "Sevdiğin işi meslek edinirsen, hayatında bir gün bile çalışmak zorunda kalmazsın." Tarihçiler bu sözün gerçekten ona ait olup olmadığı konusunda şüpheli olsa da (zira o dönemde meslek seçimi pek yaygın değildi), biz bu sözün özündeki düşünceye yürekten inanıyoruz. Günümüzde pek çok insan, ilgi duymadığı halde sadece maddi getiri beklentisiyle belirli mesleklere yöneliyor. Oysa biz, insanların gerçekten tutku duydukları alanlarda üretmeleri gerektiğine inanıyoruz. Yine de ayaklarımız yere basıyor: Mevcut ekonomik düzende hayatta kalmak için maddi gelirin şart olduğunun farkındayız. İşte Kreosus tam da bu yüzden var! Kreosus, içerik üreticilerini ("yaratıcı zihinleri") ve onların eserlerini takip eden kitleleri bir araya getiren bir sistemdir. İnanıyoruz ki, takipçiler bu parlak zihinleri maddi olarak desteklediğinde, üreticiler yeteneklerini insanlığa çok daha özgürce ve güçlü bir şekilde sunabilirler.

Eğer bir içerik üreticisiyseniz (müzik, film, yazı, sanat, felsefe, gazetecilik, bilim, şiir vb. alanlarda üretiyorsanız), Kreosus sayesinde takipçilerinizin desteğini alabilir ve üretmeye devam edebilirsiniz. Bu destek size belki anında tam bir maddi bağımsızlık sağlamayabilir; ancak tutkunuzu mesleğiniz haline getirme yolunda size çok büyük bir güç katacaktır.

Eğer yaratıcı zihinlerin entelektüel veya sanatsal üretimlerini takip etmekten keyif alıyorsanız, onları Kreosus profilleri üzerinden destekleyerek sevdikleri işi yapmaya devam etmelerini sağlayabilirsiniz. Unutmayın ki izleyici desteği, üreticilere daha kaliteli ve daha sık içerik üretme imkanı tanır.

Kısacası kim olursanız olun; eğer bilim, sanat, edebiyat veya felsefe gibi entelektüel üretimlerin değerli olduğuna ve bu çabaların karşılıksız kalmaması gerektiğine inanıyorsanız, Kreosus tam size göre!

Kreosus (veya Creosus), iki Latince kökten türetilmiştir: "Yaratmak" anlamına gelen creo ve "sürdürmek, desteklemek" anlamına gelen sustineo. İsim, "yaratıcılığı sürdürmek" fikrini temsil eder. Ancak ismin hoş bir tarihsel tesadüfü de var: Kreosus, kökleri bu topraklara dayanan bir ekip tarafından kuruldu. "Creosus" kelimesindeki sadece iki harfin yerini değiştirdiğinizde karşınıza "Croesus" (Kroisos), yani M.Ö. 560-546 yılları arasında hüküm sürmüş efsanevi Lidya Kralı Karun çıkar. Lidya, bugünkü Türkiye topraklarında, Manisa ve Uşak civarında kurulmuş bir Demir Çağı krallığıydı. Zenginliğiyle nam salan Kral Karun, tarihteki ilk standart altın parayı başkent Sardes'te (bugünkü Manisa, Sart) bastırmıştır. Günümüzde Kral Karun gibi hükümdarlar yok; ancak biz halkın kolektif gücünün, gelmiş geçmiş tüm krallardan daha güçlü olduğuna inanıyoruz. Kreosus, işte bu potansiyeli gerçeğe dönüştürmek için inşa edildi.

Kreosus üzerinden dilediğiniz içerik üreticilerini keşfedebilir, bütçenizi zorlamayacak miktarlarda onlara destek olabilirsiniz. İster tek seferlik, ister aylık düzenli destek seçeneğini kullanabilirsiniz. Böylece o ekiplerin veya kişilerin sürdürülebilirliğine katkı sağlamış olursunuz.

Eğer bir üreticiye aylık düzenli destek (abonelik) verirseniz, ilk çekim işlemi taahhüdü verdiğiniz anda gerçekleşir. Sonraki aylarda ise ödemeler her ayın 1'inde tahsil edilir. Eğer ayın 1'indeki çekim başarısız olursa, ayın 9'unda ikinci bir deneme, o da başarısız olursa ayın 16'sında son bir deneme yapılır. Herhangi biri başarılı olursa o ay için işlem tamamlanır. Üç deneme de başarısız olursa o ay ödenmemiş kabul edilir ve süreç sonraki ay tekrar başlar. Art arda 3 ay ödeme alınamazsa abonelik iptal edilir. Elbette, aboneliğinizi dilediğiniz zaman kendiniz de iptal edebilirsiniz.

Eğer bir üreticiye tek seferlik destekte bulunursanız, kartınızdan sadece o an için belirlediğiniz miktar çekilir. Bu işlem tekrarlanmaz ve sonraki aylarda herhangi bir ücret yansıtılmaz.

Dilediğiniz zaman tek seferlik ve aylık destek arasında geçiş yapabilir, aylık destek miktarınızı değiştirebilir veya desteğinizi tamamen sonlandırabilirsiniz.

Evet! Kreosus, "bağış bazlı kitle fonlaması" (donation-based crowdfunding) ile "ödül bazlı kitle fonlaması" (reward-based crowdfunding) modellerinin bir karışımı olarak çalışır. Ancak buradaki "bağış" kavramı, yasal mevzuattaki "yardım toplama" ile karıştırılmamalıdır. Kreosus üzerinden verilen destekler, bir hayır kurumu adına veya bir afet/yardım kampanyası kapsamında "yardım" amacıyla toplanmaz.

Burada gerçekleşen işlem, bir takipçinin (destekçinin), sevdiği bir içerik üreticisinin projelerini sürdürebilmesi için ona gönüllü olarak maddi kaynak (patronaj) sağlamasıdır. Destekçiler, şirket hissesi veya kâr payı gibi finansal bir getiri beklemezler; bunun yerine üreticinin içerik üretmeye devam etmesini sağlarlar. Dolayısıyla bu model, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu veya SPK'nın Paya Dayalı Kitle Fonlaması tebliğleri kapsamındaki kısıtlamalara tabi değildir.

Kitle fonlaması yöntemleri hakkında daha detaylı hukuki ve iktisadi bilgi için Hazine Müsteşarlığı'nın ve ilgili akademik kuruluşların yayınladığı kitle fonlaması raporlarını inceleyebilirsiniz.

Kitle fonlamasının mantığı basit ama çok güçlüdür: Bir destekçi size ayda 1.000 TL veremeyebilir; ancak 1.000 destekçi size ayda 1 TL verebilir. Sistem, büyük bir kalabalığın küçük katkılarla bir projeyi sürdürülebilir kılması üzerine kuruludur. Günümüzde kitle fonlaması genel olarak ikiye ayrılır:

Proje Bazlı Kitle Fonlaması: Bunlar "1. Nesil" platformlardır. En bilinen örnekleri Kickstarter, IndieGoGo ve GoFundMe'dır. Bu sistemlerde genellikle somut bir ürün (yeni bir teknolojik alet, bir kutu oyunu) veya tekil bir hayal (dünya turu, bir film çekimi) fonlanır.

Üretici Bazlı Kitle Fonlaması: Bunlar "2. Nesil" platformlardır. En ünlü örneği Patreon'dır. İnternetteki blog yazıları, videolar, podcast'ler, müzikler ve çizimler genellikle bağımsız üreticiler tarafından hazırlanır. Reklam gelirlerinin düşmesi ve belirsizleşmesi nedeniyle, bu üreticiler artık doğrudan takipçileri tarafından desteklenmektedir.

Kreosus, 2. Nesil bir kitle fonlama platformudur. Bütçeniz dahilinde sevdiğiniz üreticilere düzenli veya tek seferlik destek olmanızı sağlar.

Evet! Destek ekranında "Tek Seferlik" seçeneğini işaretleyerek sadece o an için ödeme yapabilirsiniz. Dilediğiniz zaman geri gelip tekrar destek olabilir, böylece ne zaman ve ne kadar ödeyeceğinizi tamamen kendiniz kontrol edebilirsiniz. İstediğiniz an düzenli aboneliğe geçiş yapmanız da mümkündür.

Yine de Kreosus'un asıl amacının, üreticilere "sürdürülebilir" bir gelir sağlamak olduğunu hatırlatmak isteriz. Bir üretici için tek seferde alınan 1.000 TL yerine, her ay düzenli gelen 10-20 TL genellikle daha değerlidir çünkü geleceğini planlamasına olanak tanır.

Tercih tamamen sizin; sistemimiz her iki yöntemi de desteklemektedir.

Hayır! Kredi kartlarının yanı sıra banka kartlarını (debit card) veya sanal kartları da kullanabilirsiniz. Şu iki noktaya dikkat etmenizi öneririz:

• Kartınızın internet alışverişlerine ve (ödeme altyapımız ABD merkezli olduğu için) yurtdışı ödemelere açık olduğundan emin olun.
• Sanal kart kullanıyorsanız, limitinizin destek tutarını karşıladığını (özellikle her ay yenilenen düzenli desteklerde) kontrol etmeyi unutmayın.

Visa, MasterCard ve American Express logolu tüm kartları kullanabilirsiniz. Ayrıca konuma bağlı olarak JCB, UnionPay, Discover ve Diners Club kartları da desteklenmektedir. Cihazınız uyumluysa Apple Pay ve Google Pay ile de ödeme yapabilirsiniz.

Eğer aylık düzenli destek (abonelik) başlatırsanız, ilk ödeme işlemi o an gerçekleşir. Sonraki aylarda ödemeler her ayın 1'inde tahsil edilir. Ayın 1'inde çekim yapılamazsa sistem ayın 9'unda ve 16'sında tekrar dener. Başarılı bir çekim yapılırsa o ay için başka deneme yapılmaz. Üç deneme de başarısız olursa o ay ödenmemiş kabul edilir ve süreç sonraki ay tekrar başlar. Art arda 3 ay ödeme alınamazsa abonelik iptal edilir.

Eğer tek seferlik destek verirseniz, tutar kartınızdan hemen çekilir ve işlem tamamlanır. Sonraki aylarda herhangi bir ücret alınmaz.

Dilediğiniz zaman ödeme planınızı değiştirebilir, desteğinizi artırıp azaltabilir veya iptal edebilirsiniz.

Bu durum, destek türünüze göre değişir:

Tek seferlik destekçiyseniz: Kartınız reddedildiği an ekranda bir hata mesajı görürsünüz. Farklı bir kartla veya bilgilerinizi kontrol ederek hemen tekrar deneyebilirsiniz. Otomatik tekrar deneme yapılmaz.

Aylık aboneyseniz: Kartınız reddedilse bile sistemde abone olarak görünmeye devam edersiniz. İlk deneme başarısız olursa hata mesajı alırsınız. Sistem, ödemeyi tahsil etmek için ay boyunca belirli aralıklarla (ayın 1, 9 ve 16'sında) tekrar deneme yapar. 3 ay boyunca hiçbir deneme başarılı olmazsa abonelik düşer.

Tüm destekler (tek seferlik ve aylık) Kreosus havuzunda toplanır ancak her üreticinin bakiyesi veritabanında ayrı ayrı tutulur. Fonlar asla birbirine karışmaz.

Kreosus, ödeme altyapısı olarak dünyanın en güvenilir firmalarından biri olan Stripe ile çalışmaktadır. Stripe'ın standart işlem ücreti, işlem başına yaklaşık %2.9 + 0.30 $ düzeyindedir (Kartın türüne ve ülkesine göre bu oran %3.9'a kadar çıkabilir). Güncel ücretleri buradan inceleyebilirsiniz.

Stripe, tüm ödemeleri kendi sisteminde Amerikan Doları (USD) olarak işler. Farklı para birimleriyle yapılan ödemeler, Open Exchange Rates üzerinden alınan anlık piyasa kuruyla (bankaların yüksek kâr marjlı kurlarıyla değil) USD'ye çevrilir.

Toplanan fonlar, Stripe tarafından Tree of Evolution LLC'nin (Kreosus'un çatı şirketi) JPMorgan Chase Bank hesabına aktarılır. Bu aktarım ücretsizdir.

Kreosus, hem küçük hem de büyük ölçekli üreticileri adil şekilde desteklemek için "artan oranlı" bir platform ücreti uygular. Kesinti oranınız, hesabınızın para birimine göre belirlenen toplam kazanç diliminize bağlıdır.

ABD Doları (USD) Hesaplar İçin

• 0 $ – 100 $: %0
• 100 $ – 500 $: %2
• 500 $ – 4.000 $: %4
• 4.000 $ – 8.000 $: %6
• 8.000 $ – 15.000 $: %8
• 15.000 $ ve üzeri: %10

Türk Lirası (TRY) Hesaplar İçin

• 0 TL – 3.500 TL: %0
• 3.500 TL – 15.000 TL: %2
• 15.000 TL – 100.000 TL: %4
• 100.000 TL – 200.000 TL: %6
• 200.000 TL – 500.000 TL: %8
• 500.000 TL ve üzeri: %10

Diğer para birimleri, piyasa kuru üzerinden USD'ye çevrilir ve USD dilimlerine göre işlem görür.

Önemli Notlar:

• İlk Dilim Ücretsiz: Kazancınızın ilk dilimi (örneğin ilk 3.500 TL'si) için platform ücreti alınmaz.
• Toplam Kazanç Esası: Dilimler aylık gelirinize göre değil, platformu kullanmaya başladığınız günden itibaren elde ettiğiniz "toplam ömürlük kazanca" göre belirlenir. Toplam kazancınız bir üst dilime geçtiğinde, sadece yeni gelen destekler o dilimden ücretlendirilir.
• Rekabetçi Oranlar: En yüksek dilimimiz (%10) bile, %25'lere varan endüstri ortalamalarının altındadır. Amacımız üreticinin cebine giren parayı maksimize etmektir.
• Platformun Devamlılığı: Bu kesintiler, Kreosus'un geliştirilmesi, sunucu masrafları ve operasyonel giderleri için kullanılır.

Bakiyenizi çekmek için şu yöntemleri kullanabilirsiniz:

• Banka Hesabına Transfer (Wise): Bakiyeniz, Wise (eski adıyla TransferWise) aracılığıyla Türkiye'deki veya diğer ülkelerdeki banka hesabınıza, reel piyasa kuru üzerinden çevrilerek gönderilir. İşlem ücreti Wise tarafından belirlenir (genellikle düşük bir sabit ücret + %0.65 civarı).
• PayPal: PayPal'ın aktif olduğu ülkelerde yaşıyorsanız bakiyenizi bu yöntemle çekebilirsiniz. Kesintiler bölgeye göre değişir.
• Payoneer USD Hesabı: Payoneer hesabınıza ücretsiz olarak USD gönderimi yapılabilir.

Elbette. İşlem ücretlerinin (özellikle sabit ücretlerin) etkisi, destek miktarına göre değişir. İşte olası senaryolar:

1) Çok Sayıda Küçük Destek Almak

Örneğin 1.000 kişi size 10'ar TL destek verse, her bir işlemden kredi kartı sağlayıcısı yaklaşık 0.30 $ sabit ücret + %2.9 komisyon keser. Düşük tutarlarda sabit ücret (0.30 $), ana paranın büyük kısmını götürebilir. Bu nedenle çok küçük miktarlı (örneğin 5-10 TL) destekler, işlem maliyetleri yüzünden verimsiz olabilir.

2) Dengeli Destekler Almak

Örneğin 100 kişi size 100'er TL destek verse, sabit ücretin (0.30 $) toplam tutar içindeki payı azalır ve elinize geçen oran ciddi şekilde artar. Bu, en sağlıklı modellerden biridir.

3) Az Sayıda Büyük Destek Almak

Örneğin 10 kişi size 1.000'er TL destek verse, sabit ücretin etkisi ihmal edilebilir düzeye iner (~%4 civarı toplam kesinti). Bu senaryoda kesinti oranı en düşük seviyededir.

Evet! Kreosus, kurulduğu günden bu yana hiçbir güvenlik ihlali yaşamamıştır. Sitemizin güvenliğini VirusTotal gibi araçlarla sorgulayabilirsiniz. Geleceği kimse garanti edemese de, verilerinizi korumak için en güncel güvenlik önlemlerini alıyoruz. En önemlisi, kredi kartı bilgilerinizi asla kendi sunucularımızda saklamıyoruz; bu bilgiler doğrudan Stripe tarafından işlenir. Ayrıca Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası gereği, kişisel verilerinizi asla üçüncü şahıslara satmıyoruz.

En hızlı çözüm, bankanızı arayıp işlemin neden reddedildiğini sormaktır. Bankalar bazen yurtdışı kaynaklı veya ilk kez karşılaştıkları işlemleri güvenlik amacıyla engelleyebilir. "Bu işlemi ben yapıyorum" onayı verdiğinizde sorun genellikle çözülür. Diğer yaygın sebepler şunlardır:

Sanal Kart Süresi: Sanal kartınızın son kullanma tarihi dolmuş olabilir. Bilgilerinizi güncelleyip tekrar deneyin.

Yetersiz Bakiye/Limit: Sanal kartların limitleri genellikle düşüktür. Özellikle aylık aboneliklerde, her ay limitinizin veya bakiyenizin yenilendiğinden emin olun.

Hatalı Bilgi: Kart numarasını veya CVC kodunu yanlış girmiş olabilirsiniz. Kontrol edip tekrar deneyin.

Yurtdışı Kısıtlaması: Kartınız yurtdışı (internet) harcamalarına kapalı olabilir. Bankanızın mobil uygulamasından veya müşteri hizmetlerinden bu yetkiyi açabilirsiniz.

Evet, dilediğiniz zaman! Kreosus hesabınıza giriş yapın, Aboneliklerim sayfasına gidin ve ilgili üreticinin altındaki "Destek Miktarını Güncelle" butonuna tıklayın. Açılan menüden yeni bir seviye seçebilir veya kendiniz özel bir miktar girerek "Güncelle" diyebilirsiniz.

Evet, aboneliklerinizi istediğiniz an iptal edebilirsiniz! Kreosus hesabınıza giriş yapın, Aboneliklerim sayfasına gidin ve listeden ilgili üreticinin yanındaki iptal seçeneğini kullanın. İptal ettiğinizde sonraki aylar için herhangi bir çekim yapılmaz.

İade talepleri duruma göre değerlendirilir. Prensip olarak, ödeme yapıldıktan sonraki ilk 5 gün içinde talep edilirse o ayın ödemesini iade edebiliyoruz. 5 günü geçen işlemlerde iade yapamıyoruz, ancak aboneliğinizi iptal ederek sonraki ödemeleri durdurabilirsiniz. Not: İşlem sırasında Stripe tarafından kesilen komisyon ücretleri iade edilememektedir.

Kreosus hesabınıza giriş yapın, "Destekçi" menüsü altındaki Profili Düzenle sayfasına gidin. "Ödeme Yöntemi" sekmesine tıklayıp "Kartı Değiştir" butonunu kullanın. Yeni kart numarası, son kullanma tarihi ve CVC kodunu girip "Kaydet" butonuna bastığınızda kartınız güncellenmiş olur.

Kreosus olarak vergi danışmanlığı veremeyiz. Bu yüzden formun içeriğiyle ilgili spesifik yönlendirme yapmamız yasal olarak mümkün değildir. Profilinizdeki "Ödeme Bilgileri" sayfasında yer alan bilgilendirme kutucuklarından yardım alabilir veya emin olmadığınız konularda bir vergi uzmanına danışabilirsiniz.

W-8BEN formu, ABD vergi dairesi IRS tarafından istenen, ABD dışındaki bireylerin vergi statülerini belirleyen bir belgedir. Bu form, kazancınız üzerinden ABD'de vergi kesintisi (stopaj) yapılmaması veya indirimli yapılması için gereklidir. Formun örneğine buradan ulaşabilirsiniz.

Kreosus'ta profil bilgilerinizi eksiksiz doldurduğunuzda, sistem bu formu arka planda sizin adınıza otomatik olarak oluşturur.

Ödeme Bilgileri kısmını doğru ve eksiksiz doldurmazsanız, ödemelerinizden %30 oranında ABD vergi kesintisi (stopaj) yapılabilir veya ödemeniz gönderilemeyebilir.

Kreosus olarak vergi danışmanlığı veremeyiz. Detaylı bilgi için lütfen bir mali müşavire veya vergi uzmanına danışınız.

W-8BEN-E formu, ABD dışındaki şirketlerin (tüzel kişiliklerin) ABD kaynaklı gelirlerde vergi muafiyeti veya indirimi talep edebilmesi için doldurulan IRS formudur. Formun örneğine buradan ulaşabilirsiniz.

Profilinizde şirket bilgilerini girdiğinizde, Kreosus bu formu sizin adınıza otomatik olarak oluşturur.

Bu bilgilerin eksik veya hatalı olması durumunda ödemelerinizden %30 oranında stopaj kesilebilir.

Bu formlar, ABD yasaları gereği Kreosus kayıtlarında güvenli bir şekilde saklanır. ABD Vergi Dairesi (IRS) tarafından resmi bir denetim yapılması ve kime ödeme yaptığımızın sorulması durumunda, yasal zorunluluk gereği bu belgeler yetkililere sunulabilir.

Evet. Kreosus üzerinden elde ettiğiniz gelirler, diğer ticari veya serbest meslek kazançlarınız gibi vergi kanunlarına tabidir. Bulunduğunuz ülkenin (Türkiye için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın) mevzuatına göre verginizi beyan etmek ve ödemek sizin sorumluluğunuzdadır.

Kreosus sizin adınıza vergi beyanında bulunmaz. Vergilendirme süreci, şirketleşme gerekliliği veya "İstisna Belgesi" (sosyal medya içerik üreticiliği istisnası) gibi konularda bir muhasebeci veya mali müşavirden profesyonel destek almanızı önemle tavsiye ederiz.